ใครๆ ก็พูดว่า “อาการนอนไม่หลับ เป็นโรคของคนแก่” นั่นก็หมายความว่า เมื่อเข้าสู่วัยสูงอายุแล้ว ใครๆ ก็สามารถประสบกับอาการนอนไม่หลับได้ทั้งสิ้น แต่ในความเป็นจริงแล้ว อาการนอนไม่หลับ ไม่ได้เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติเสมอไป แต่อาจบ่งบอกได้ว่าคุณกำลังมีโรคอะไรอยู่
สาเหตุของการนอนไม่หลับมีด้วยกัน 2 ประการใหญ่ๆ คือ
1. เกิดจากความชรา
ซึ่งถือเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติอย่างที่หลายคนเข้าใจ โดยปกติเมื่อมนุษย์เริ่มเข้าสู่วัยชรา สมองจะมีการเปลี่ยนแปลงไปในทางเสื่อมเหมือนเช่นอวัยวะอื่น โดยลักษณะการนอนของผู้สูงอายุจะมีลักษณะดังต่อไปนี้
- ระยะเวลาของการนอนตอนกลางคืนจะลดลงใช้เวลานานขึ้นหลังจากเข้านอนเพื่อที่จะหลับ
- ช่วงระยะที่หลับแบบตื้นจะยาวขึ้น ขณะที่ช่วงระยะที่หลับสนิทจริงๆ จะลดลง และตื่นขึ้นบ่อยๆ กลางดึก
2. เกิดจากโรคที่ซ่อนอยู่
อาการนอนไม่หลับที่เกิดจากโรคที่ซ่อนอยู่นี้ ถือเป็นความผิดปกติของร่างกายที่ต้องการการรักษา ซึ่งมีสาเหตุการเกิดจากปัจจัยต่างๆ ดังนี้
- จากยาที่ใช้ยาบางประเภท โดยเฉพาะยาที่ออกฤทธิ์ในระบบประสาทส่วนกลางหรือสมอง ทำให้ผู้สูงอายุมีอาการนอนไม่หลับอยู่บ่อยๆ เช่น การใช้ยานอนหลับนานๆ ยารักษาอาการสั่น หรือบางครั้งอาจเป็นส่วนผสมของยารักษาโรคอื่นที่ไม่เกี่ยวกับทางสมองเช่น ยาน้ำแก้ไอ ยารักษาโรคหวัด เป็นต้น เมื่อผู้สูงอายุหยุดการใช้ยาเหล่านี้ อาการนอนไม่หลับก็จะหายไปเอง
- โรคต่างๆ เช่น โรคทางเดินปัสสาวะ โรคเบาหวาน โรคต่อมลูกหมากโต โรคไตวายเรื้อรัง โรคสมองเสื่อม ภาวะจิตที่ผิดปกติ เป็นต้น
- ความเจ็บปวดทางกาย เช่น ข้อเข้าเสื่อม กระดูกคอเสื่อม ท้องผูก แน่นท้อง อาหารไม่ย่อย เป็นต้น อาการเหล่านี้ส่งผลให้นอนไม่หลับทั้งสิ้น
สาเหตุของการนอนไม่หลับที่เกิดจากโรคและความเจ็บปวดต่างๆ นี้ รวมถึงการใช้ยา ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตและสุขภาพจิตของผู้สูงอายุ ดังนั้น ตัวผู้สูงอายุเองควรทราบถึงสาเหตุที่แท้จริงของการนอนไม่หลับ และรักษาไปตามอาการ เข้านอนให้เป็นเวลา ไม่นอนกลางวันไม่กินมื้อดึก ออกกำลังกายบ้างในแต่ละวัน และมีการจัดสภาพแวดล้อมในการนอนที่เหมาะสมด้วย
เรื่องของกระดูก สำคัญมากสำหรับช่วงวัยสูงอายุ เนื่องจากผู้สูงอายุมักมีมวลกระดูกน้อ
ผู้สูงอายุส่วนใหญ่ มักมีอาการนอนไม่หลับ จึงทำให้เสียสุขภาพจิต อารมณ์รุนแรง ร่างกายทรุดโทรม ไม่สดชื่น และสุขภาพอ่อนแอ ซึ่งสาเหตุที่ทำให้นอนไม่หลับ มีด้
อาการสมองเสื่อม อาจพบได้ในผู้สูงอายุที่มีอายุมากแล้ว หรืออาจพบในผู้สูงอายุทั่วไปไ
โรคอัลไซเมอร์ เป็นโรคทางสมองอย่างหนึ่ง ที่พบในผู้สูงอายุได้บ่อยไม่แพ้โรคอื่น แม้ว
เมื่อก้าวเข้าสู่วัยสูงอายุ ผิวหนังจะเริ่มเหี่ยวลง และอาจมีอาการคันมาก มีผื่นขึ
ผู้สูงอายุ มักมีโรคประจำตัว เช่น โรคเบาหวาน โรคมะเร็ง โรคไต โรคปอด เป็นต้น ซึ่งโรคเหล
